0

جدول دوره‌ای عناصر دارای 118 عنصر است که اطلاعات بسیار مفیدی را درباره هریک از این عناصر به ما می‌دهد. یکی از این اطلاعات شعاع اتم‌ها و یون‌ها است که آگاهی از روند و ماهیت این موضوع به ما در حل سوالات شیمی کنکور کمک بزرگی خواهد کرد.

تعریف شعاع‌اتمی

نصف فاصله بین هسته‌ای دو اتم مشابه در یک ملکول دو اتمی یک عنصر را شعاع اتمی می‌گویند. از آن‌جا که مرزهای ابر الکترونی متغیر و نامشخص است تعیین شعاع یک اتم ممکن نیست.

روند شعاع در جدول دوره‌ای

ممکن است روند افزایش و کاهش شعاع عناصر نوسان‌هایی داشته باشد. اما در شیمی کنکور کافی است ما روند کلی تغییرات شعاع در گروه و دوره را در نظر بگیریم.

در تصویر زیر این روند کلی را مشاهده می‌کنید:

در هر گروه از جدول دوره‌ای از بالا به پایین تعداد لایه‌ها زیاد شده و شعاع افزایش پیدا می‌کند.

در هر دوره از جدول دوره‌ای از چپ به راست تعداد لایه‌ها ثابت است اما به‌دلیل افزایش عدد اتمی تعداد ذرات زیر اتمی زیاد می‌شود و این موضوع باعث افزایش جاذبه هسته شده و این افزایش جاذبه در هسته موجب فشرده شدن لایه می‌شود و در نهایت شعاع کاهش پیدا می‌کند. بنابراین، عناصر گروه 1 جدول دوره‌ای دارای بیشترین شعاع و عناصر گروه 17و18 کمترین شعاع را دارند.

شعاع فلزها و نافلزها

فلزات از آن‌جایی که تمایل به تشکیل کاتیون به‌منظور رسیدن به آرایش‌الکترونی گاز نجیب قبل از خود را دارند، الکترون‌های لایه ظرفیت خود را از دست می‌دهند که همین موضوع باعث کاهش شعاع آن‌ها می‌شود. اما نافلزات به‌دلیل تمایل خود به تشکیل آنیون برای رسیدن به آرایش‌الکترونی گاز نجیب بعد از خود، الکترون می‌گیرند و به شعاع آن‌ها افزوده می‌شود.

برای آشنایی و درک بهتر خواص فلزات و نافلزات می‌توانید مقاله دسته بندی عناصر جدول دوره‌ای را با 5 نکته بهتر بشناسیم مطالعه کنید.

تاثیر کاتیون و آنیون

هرچه تعداد الکترون مبادله شده در یک اتم بیشتر باشد تغییرات شعاع آن نیز بیشتر می‌شود. در مقایسه اتم‌های خنثی با کاتیون و آنیون‌ها می‌بینیم که شعاع کاتیون‌ها کوچک‌تر و شعاع آنیون‌ها بزرگ‌تر از اتم خنثی است.

 توجیهی برای روند منطقی افزایش شعاع

چگالی یون نسبت بار به حجم آن است. در یک اتم هرچه بار افزایش داشته باشد و حجم کم شود چگالی بیشتر می‌شود و اگر بار کم شود و حجم نیز کاهش یابد، چگالی کم می‌شود زیرا تاثیر صورت کسر بیشتر است. می‌توان این موضوع را مبنای تعیین شعاع یون‌ها قرار داد. این موضوع به ما نشان می‌دهد که چگونه در یک گروه افزایش شعاع مشاهده می‌شود. در یک گروه ازجدول دوره‌ای بار ثابت است اما از آن‌جایی که حجم کم می‌شود چگالی کاهش می‌یابد و این موضوع منجر به کاهش جاذبه هسته و دور شدن لایه‌ها از یکدیگر می‌شود تا در نهایت در یک گروه از بالا به پایین افزایش شعاع مشاهده شود.

شما می توانید pdf  این مقاله را با کلیک روی لینک زیر دانلود کنید.

آشنایی_با_شعاع_عناصر_و_روند_آن_در_جدول_دوره‌ای

 

 

Comments

Leave a reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *